คลังความรู้ "สำนวนไทย" ฉบับสมบูรณ์: รวมกว่า 200 คำ พร้อมความหมายและเทคนิคการจำ
สวัสดีครับ นักเรียนทุกคน และผู้ที่สนใจในภาษาไทย วันนี้ผมได้รวบรวมเนื้อหาเกี่ยวกับ สำนวนไทย แบบเจาะลึก เนื้อหาหลักที่ครอบคลุมที่สุด เพื่อให้หน้านี้เป็นแหล่งอ้างอิงเดียวที่นักเรียนต้องใช้ ไม่ว่าจะเป็นการทำการบ้าน การเตรียมสอบ หรือการนำไปใช้ในชีวิตประจำวันครับ
ในบทความนี้ ผมไม่เพียงแค่รวบรวมรายการสำนวนมาให้ท่องจำเท่านั้น แต่ผมได้จัดหมวดหมู่ เปรียบเทียบความแตกต่าง และเพิ่มเทคนิคการจำ เพื่อให้การเรียนภาษาไทยเป็นเรื่องที่เข้าใจง่ายและนำไปใช้ได้จริงครับ
1. ความเข้าใจพื้นฐาน: สำนวน สุภาษิต และคำพังเพย
ก่อนที่เราจะไปดูรายการสำนวนทั้ง 200 คำ ผมอยากให้นักเรียนแยกแยะความแตกต่างของ 3 คำนี้ให้ได้ก่อนครับ เพราะข้อสอบมักจะถามบ่อย ๆ
| ประเภท | ความหมายหลัก | จุดประสงค์ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|---|
| สำนวน (Idiom) | ถ้อยคำเปรียบเทียบ ความหมายไม่ตรงตัว | สื่อความหมายให้กระชับ คมคาย | ขวานผ่าซาก, กิ่งทองใบหยก |
| สุภาษิต (Proverb) | คำสอนที่มีคติธรรม ผูกพันกับศาสนา | สอนใจ ให้ประพฤติดี | ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว, แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร |
| คำพังเพย (Aphorism) | คำกล่าวเปรียบเปรย เสียดสี หรือวิจารณ์ | สะท้อนความคิดเห็นต่อเหตุการณ์ | วัวหายล้อมคอก, ขี่ช้างจับตั๊กแตน |
2. รวมสำนวนไทย 200 คำ (แยกตามหมวดหมู่)
เพื่อให้ง่ายต่อการค้นหาและการจดจำ ผมได้จัดแบ่งสำนวนกว่า 200 คำ ออกเป็นหมวดหมู่ที่ชัดเจนครับ
หมวด ก-ข (จุดเริ่มต้นการเรียนรู้)
| สำนวน | ความหมาย |
|---|---|
| 1. กงเกวียนกำเกวียน | เวรสนองเวร กรรมสนองกรรม (ทำอะไรไว้ก็ได้รับผลนั้น) |
| 2. กบในกะลาครอบ | ผู้มีความรู้และประสบการณ์น้อย แต่สำคัญตนว่ามีความรู้มาก |
| 3. กรวดน้ำคว่ำขัน | ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วยอีกต่อไป |
| 4. กระต่ายตื่นตูม | อาการตื่นตกใจง่ายโดยไม่ทันพิจารณาให้รอบคอบก่อน |
| 5. กระต่ายสามขา | ยืนกรานในสิ่งที่พูด แม้จะไม่เป็นความจริงก็ตาม |
| 6. กระต่ายหมายจันทร์ | ผู้ชายฐานะต่ำต้อยที่ใฝ่ฝันชอบผู้หญิงที่มีฐานะสูงกว่า |
| 7. กระโถนท้องพระโรง | ผู้ที่ต้องรับภาระหรือรองรับอารมณ์จากผู้อื่นเพียงผู้เดียว |
| 8. กลมกลิ้งเป็นลูกมะนาว | คนกะล่อน พลิกแพลงไปเรื่อยจนจับไม่ติด |
| 9. กลืนไม่เข้าคายไม่ออก | การกระทำที่ตัดสินใจยาก จะเดินหน้าก็ไม่ได้ ถอยหลังก็ไม่ได้ |
| 10. กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้ | ความลังเล หรือการทำงานที่ล่าช้าจนสายเกินแก้ |
| 11. ก่อร่างสร้างตัว | ตั้งเนื้อตั้งตัวเป็นหลักฐาน |
| 12. กาคาบพริก | คนผิวดำที่ชอบแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าสีแดงหรือสีฉูดฉาด |
| 13. กาหลงรัง | ผู้ที่ไปหลงถิ่นฐานบ้านช่องของผู้อื่น |
| 14. กำขี้ดีกว่ากำตด | ได้บ้างดีกว่าไม่ได้อะไรเลย |
| 15. กิ่งทองใบหยก | ชายหนุ่มหญิงสาวที่เหมาะสมกัน |
| 16. กินน้ำใต้ศอก | จำยอมตกเป็นรอง (มักใช้กับเมียน้อย) |
| 17. กินน้ำพริกถ้วยเก่า | อยู่กับภรรยาคนเดิม |
| 18. กินบนเรือนขี้บนหลังคา | คนเนรคุณ อาศัยบ้านเขาแล้วทำความเดือดร้อนให้ |
| 19. กินปูนร้อนท้อง | ทำผิดแล้วร้อนตัว กลัวคนอื่นจะรู้ |
| 20. กินที่ลับไขที่แจ้ง | เอาความลับหรือเรื่องที่ทำกันในที่รโหฐานมาเปิดเผย |
| 21. เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน | เก็บเล็กผสมน้อย พยายามเก็บออมทีละนิด |
| 22. เกลือจิ้มเกลือ | ไม่ยอมเสียเปรียบกัน แก้เผ็ดให้สาสมกัน |
| 23. เกลือเป็นหนอน | คนพวกเดียวกันที่คิดทรยศ หรือเป็นไส้ศึก |
| 24. แกว่งเท้าหาเสี้ยน | อยู่ดีไม่ว่าดี ไปหาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัว |
| 25. แกะดำ | คนที่ทำตัวแตกต่างจากพวกพ้องในทางที่ไม่ดี |
| 26. ไก่ได้พลอย | ได้ของมีค่าแต่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งนั้น |
| 27. ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ | ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับหรือนิสัยใจคอของกันและกัน |
| 28. ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง | ความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง |
| 29. ไก่อ่อน | ผู้ที่ยังไม่มีประสบการณ์ หรือไม่ทันเล่ห์เหลี่ยมคนอื่น |
| 30. ขนทรายเข้าวัด | หาประโยชน์ให้ส่วนรวม |
| 31. ขว้างงูไม่พ้นคอ | ทำอะไรแล้วผลร้ายย้อนกลับมาสู่ตัวเอง ปัดความรับผิดชอบไม่พ้น |
| 32. ขวานผ่าซาก | พูดจาโผงผาง ตรงเกินไป ไม่เกรงใจใคร |
| 33. ของหายตะพายบาป | ของหายแล้วไปโทษคนอื่นโดยไม่มีหลักฐาน |
| 34. ขมิ้นกับปูน | คนที่ไม่ถูกกัน เข้ากันไม่ได้ ทะเลาะกันประจำ |
| 35. ข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า | บังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามที่ตนต้องการ |
| 36. ข้าวยากหมากแพง | ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ข้าวของราคาแพง หาซื้อยาก |
| 37. ข้าวใหม่ปลามัน | คู่สามีภรรยาที่เพิ่งแต่งงานกันใหม่ ๆ อะไรก็ดูดีไปหมด |
| 38. ขิงก็รา ข่าก็แรง | ต่างคนต่างอารมณ์ร้อน ไม่ยอมลดละให้กัน |
| 39. ขี่ช้างจับตั๊กแตน | ลงทุนลงแรงมาก แต่ได้ผลตอบแทนเพียงเล็กน้อย |
| 40. เข็นครกขึ้นภูเขา | ทำงานที่ยากลำบากเกินความสามารถของตน |
หมวด ค-ช (สัตว์และธรรมชาติ)
| สำนวน | ความหมาย |
|---|---|
| 41. คางคกขึ้นวอ | คนที่มีฐานะต่ำต้อย เมื่อได้ดีแล้วมักลืมตัว |
| 42. คาบลูกคาบดอก | สถานการณ์ที่ยังไม่แน่นอนว่าจะดีหรือร้าย |
| 43. คมในฝัก | คนที่มีความรู้ความสามารถแต่เก็บงำไว้ ไม่โอ้อวด |
| 44. คว้าน้ำเหลว | ทำแล้วไม่ได้ผลตามที่คาดหวังไว้ |
| 45. ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก | เรื่องเดือดร้อนเก่ายังไม่จบ ก็มีเรื่องใหม่เข้ามาอีก |
| 46. คลุมถุงชน | การแต่งงานที่ผู้ใหญ่จัดหาให้โดยที่เจ้าตัวไม่ได้รักกันมาก่อน |
| 47. งมเข็มในมหาสมุทร | ค้นหาสิ่งที่ยากจะหาเจอ หรือทำสิ่งที่สำเร็จได้ยากมาก |
| 48. งอมพระราม | มีความทุกข์ยากลำบากอย่างแสนสาหัส |
| 49. เงาตามตัว | ผลที่เกิดจากการกระทำที่ติดตามไปตลอด |
| 50. เงียบเป็นเป่าสาก | ลักษณะที่เงียบสนิท ไม่มีเสียงพูดคุย |
| 51. จับปลาสองมือ | ทำสองอย่างพร้อมกัน เสี่ยงที่จะล้มเหลวทั้งคู่ |
| 52. จับปูใส่กระด้ง | ควบคุมคนจำนวนมากที่ไม่อยู่นิ่งให้อยู่ในระเบียบได้ยาก |
| 53. จับแพะชนแกะ | ทำอะไรแบบขอไปที เอาสิ่งนั้นมาแทนสิ่งนี้เพื่อให้เสร็จ ๆ ไป |
| 54. จับเสือมือเปล่า | หาผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงทุน |
| 55. จระเข้ขวางคลอง | ผู้ที่ชอบกันท่า หรือขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นทำได้สะดวก |
| 56. จุดไต้ตำตอ | พูดถึงใครสักคนให้เขาฟังโดยไม่รู้ว่าเขานั่นแหละคือคนนั้น |
| 57. ชักแม่น้ำทั้งห้า | พูดจาหว่านล้อม ยกยอ หรืออ้างเหตุผลต่าง ๆ เพื่อขอสิ่งที่ต้องการ |
| 58. ชักใบให้เรือเสีย | พูดหรือทำขวาง ๆ ให้การสนทนาหรือการงานออกนอกเรื่อง |
| 59. ชักหน้าไม่ถึงหลัง | รายได้ไม่พอรายจ่าย |
| 60. ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิด | ความชั่วร้ายแรงที่พยายามปกปิดอย่างไรก็ปิดไม่มิด |
| 61. ชาติเสือต้องไว้ลาย | คนเก่งหรือคนมีความสามารถ แม้ตกอับก็ยังคงศักดิ์ศรีไว้ |
| 62. ชายสามโบสถ์ | คนที่บวชแล้วสึกถึง 3 หน มักเป็นคนคบยาก จิตใจไม่แน่นอน |
| 63. ชุบมือเปิบ | ฉวยโอกาสเอาผลประโยชน์จากงานที่คนอื่นทำสำเร็จแล้ว |
| 64. เชือดไก่ให้ลิงดู | ลงโทษคนหนึ่งให้ดูเป็นตัวอย่าง เพื่อให้อีกคนกลัว |
| 65. แช่งชักหักกระดูก | แช่งด่าด้วยความเกลียดแค้นรุนแรง |
หมวด ด-ฝ (การกระทำและวิถีชีวิต)
| สำนวน | ความหมาย |
|---|---|
| 66. ดินพอกหางหมู | งานที่คั่งค้างพอกพูนขึ้นเรื่อย ๆ จนทำให้ลำบาก |
| 67. ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ | จะดูผู้หญิงให้ดูที่แม่ เพราะมักมีนิสัยคล้ายกัน |
| 68. ดูตาม้าตาเรือ | พิจารณาให้รอบคอบก่อนจะทำอะไร |
| 69. เด็ดดอกไม้ร่วมต้น | เคยทำบุญร่วมกันมาแต่ชาติปางก่อน |
| 70. ได้ทีขี่แพะไล่ | ซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำ |
| 71. ตกกระไดพลอยโจน | จำเป็นต้องยอมเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นั้น ๆ อย่างเลี่ยงไม่ได้ |
| 72. ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ | คนดีทำอย่างไรก็ไม่ตกอับ ย่อมเอาตัวรอดได้เสมอ |
| 73. ตบมือข้างเดียวไม่ดัง | ทำฝ่ายเดียวไม่เกิดผล (มักใช้กับเรื่องชู้สาวหรือทะเลาะวิวาท) |
| 74. ตบหัวกลางศาลา ขอขมาที่บ้าน | ทำให้อับอายต่อหน้าธารกำนัล แล้วค่อยมาขอโทษลับหลัง |
| 75. ตักน้ำรดหัวตอ | แนะนำพร่ำสอนเท่าไหร่ก็ไม่ได้ผล |
| 76. ตัดหางปล่อยวัด | ตัดขาดไม่เกี่ยวข้อง ไม่เอาภาระอีกต่อไป |
| 77. ตาบอดได้แว่น | ได้สิ่งที่มีค่าแต่ใช้ประโยชน์ไม่ได้ (คล้ายหัวล้านได้หวี) |
| 78. ตำข้าวสารกรอกหม้อ | ทำแค่พอกินพอใช้ไปวัน ๆ ไม่คิดถึงวันข้างหน้า |
| 79. ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ | ลงทุนไปมากแต่ได้ผลตอบแทนไม่คุ้มค่า |
| 80. ตีงูให้กากิน | ทำสิ่งที่ตนควรจะได้ประโยชน์ แต่กลับตกเป็นของผู้อื่น |
| 81. ตีตนไปก่อนไข้ | กังวลทุกข์ร้อนในเรื่องที่ยังมาไม่ถึง |
| 82. ตีท้ายครัว | ติดต่อหรือมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับคนในครอบครัวผู้อื่น |
| 83. ตีปลาหน้าไซ | พูดหรือทำให้เสียผลประโยชน์ที่กำลังจะได้อยู่แล้ว |
| 84. เตี้ยอุ้มค่อม | คนลำบากยากจนแต่พยายามช่วยเหลือคนที่ลำบากเหมือนกัน |
| 85. ถอยหลังเข้าคลอง | หวนกลับไปทำแบบเดิม ๆ ที่ล้าสมัย ไม่พัฒนา |
| 86. ถอดเขี้ยวถอดเล็บ | ละเลิกพฤติกรรมเกเร หรือเลิกใช้อำนาจ |
| 87. ถ่านไฟเก่า | คนรักเก่าที่ยังมีเยื่อใยต่อกัน อาจรื้อฟื้นความสัมพันธ์ได้ง่าย |
| 88. เถียงคำไม่ตกฟาก | เถียงสวนกลับมาทันที ไม่ยอมหยุดปาก |
| 89. ทุบหม้อข้าวตัวเอง | ทำลายหนทางทำมาหากินของตนเอง |
| 90. ทรยศหักหลัง | แปรพักตร์ คิดไม่ซื่อต่อพวกพ้อง |
| 91. ทำคุณบูชาโทษ | ทำความดีแต่กลับได้รับผลร้ายตอบแทน |
| 92. ทำนาบนหลังคน | หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยเบียดเบียนผู้อื่น |
| 93. ที่เท่าแมวดิ้นตาย | มีที่ดินหรือพื้นที่อยู่อาศัยเล็กน้อยมาก |
| 94. นกสองหัว | คนที่ทำตัวฝักใฝ่เข้ากับทั้งสองฝ่ายที่ไม่ถูกกัน เพื่อผลประโยชน์ |
| 95. น้ำขึ้นให้รีบตัก | เมื่อมีโอกาสดีควรรีบทำ |
| 96. น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง | พูดจาเยิ่นเย้อ มีเนื้อหาสาระน้อย |
| 97. น้ำนิ่งไหลลึก | คนที่มีท่าทางเงียบขรึม แต่มักมีความคิดลึกซึ้งหรืออันตราย |
| 98. น้ำลดตอผุด | เมื่อหมดอำนาจวาสนา ความชั่วที่ทำไว้ก็ปรากฏ |
| 99. น้ำสั่งฟ้า ปลาสั่งฝน | การสั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย หรือการทำอะไรที่เป็นลางบอกเหตุ |
| 100. เนื้อไม่ได้กิน หนังไม่ได้รองนั่ง เอากระดูกแขวนคอ | ไม่ได้ประโยชน์อะไร แต่ต้องมารับเคราะห์หรือรับผิดชอบ |
| 101. บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น | รู้จักผ่อนปรน รักษาน้ำใจทั้งสองฝ่าย ไม่ให้กระทบกระเทือน |
| 102. บาปบริสุทธิ์ | การกระทำที่ไม่ได้ตั้งใจจะให้เป็นบาป หรือความผิดที่ตนไม่ได้ก่อ |
| 103. บุญทำกรรมแต่ง | แล้วแต่บุญแต่กรรมที่ทำมา |
| 104. เบี้ยบ้ายรายทาง | เงินที่ต้องใช้จ่ายเรื่อย ๆ ในระหว่างทำงานเพื่อให้งานสำเร็จ |
| 105. ปากปราศรัย น้ำใจเชือดคอ | พูดจาดีไพเราะ แต่ในใจคิดร้าย |
| 106. ปากว่าตาขยิบ | พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง (ทำเป็นยินยอมแต่ส่งสัญญาณว่าไม่จริง) |
| 107. ปากหวานก้นเปรี้ยว | พูดจาอ่อนหวานแต่ไม่จริงใจ |
| 108. ปิดทองหลังพระ | ทำความดีโดยไม่ต้องให้ใครรู้ |
| 109. ปอกกล้วยเข้าปาก | เรื่องง่าย ๆ ทำได้สะดวก |
| 110. ปล่อยเสือเข้าป่า | ปล่อยศัตรูหรือคนร้ายไป ซึ่งอาจกลับมาทำร้ายภายหลัง |
| 111. ปลาหมอตายเพราะปาก | คนที่พูดพล่อยจนนำความเดือดร้อนมาสู่ตนเอง |
| 112. ปลาใหญ่กินปลาเล็ก | ผู้ที่มีอำนาจหรือกำลังมากกว่า ข่มเหงผู้ที่อ่อนแอกว่า |
| 113. ปั้นน้ำเป็นตัว | โกหกสร้างเรื่องขึ้นมาเองล้วน ๆ |
| 114. ผักชีโรยหน้า | ทำความดีเพียงผิวเผิน เพื่อให้ดูดีต่อหน้า |
| 115. ผีซ้ำด้ำพลอย | ถูกซ้ำเติมเมื่อพลาดพลั้ง หรือเคราะห์ร้ายซ้ำซ้อน |
| 116. ผีเจาะปากมาพูด | พูดในสิ่งที่ไม่ควรพูด หรือพูดเก่งจนปากอยู่ไม่สุข |
| 117. ผ้าขี้ริ้วห่อทอง | คนรวยที่แต่งตัวซอมซ่อ หรือคนมีความสามารถแต่ไม่แสดงออก |
| 118. แผลเก่า | ความเจ็บช้ำใจในอดีตที่ยังฝังใจ |
| 119. ฝนตกไม่ทั่วฟ้า | ให้ผลประโยชน์แก่ผู้อื่นได้ไม่ทั่วถึงกัน |
| 120. ฝากปลาไว้กับแมว | ไว้วางใจคนที่ไม่น่าไว้ใจ ย่อมเกิดความเสียหาย |
หมวด พ-ฮ (บทเรียนชีวิตและคติสอนใจ)
| สำนวน | ความหมาย |
|---|---|
| 121. พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น | พบสิ่งที่ถูกใจเมื่อสายไป หรือเมื่อไม่พร้อมจะรับ |
| 122. พออ้าปากก็เห็นลิ้นไก่ | รู้ทันความคิดหรือเจตนาที่ซ่อนอยู่ |
| 123. พายเรือทวนน้ำ | ทำสิ่งที่ขัดกับกระแสสังคม หรือทำสิ่งที่ยากลำบาก |
| 124. พายเรือในอ่าง | คิดหรือพูดวนไปวนมา หาข้อยุติไม่ได้ ไม่ไปไหน |
| 125. แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร | การยอมระงับความโกรธดีกว่าการเอาชนะด้วยความรุนแรง |
| 126. ฟ้าสูงแผ่นดินต่ำ | รู้จักที่ต่ำที่สูง รู้จักกาลเทศะและฐานะของตน |
| 127. ฟังไม่ได้ศัพท์ จับไปกระเดียด | ฟังเรื่องราวยังไม่ชัดเจน แล้วนำไปพูดต่อผิด ๆ |
| 128. ภูเขาทอง | แหล่งผลประโยชน์มหาศาล |
| 129. มัดมือชก | บังคับให้อีกฝ่ายต้องยอมทำตามโดยไม่มีทางสู้ |
| 130. มือถือสาก ปากถือศีล | ชอบแสดงตัวว่าเป็นคนมีศีลธรรม แต่พฤติกรรมเบียดเบียนผู้อื่น |
| 131. มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ | ไม่ช่วยทำงานแล้วยังขัดขวางให้งานล่าช้า |
| 132. ไม่มีปี่มีขลุ่ย | เกิดขึ้นทันทีทันใดโดยไม่มีสัญญาณบอกล่วงหน้า |
| 133. ไม้ซีกงัดไม้ซุง | ผู้น้อยไปคัดงัดกับผู้มีอำนาจ ย่อมไม่สำเร็จและเดือดร้อน |
| 134. ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก | สอนเด็กให้ประพฤติดีง่ายกว่าสอนผู้ใหญ่ |
| 135. ยกภูเขาออกจากอก | หมดความกังวลใจ หมดภาระหนักอึ้ง |
| 136. ยกตนข่มท่าน | พูดทับถมผู้อื่นเพื่อให้ตนดูดีกว่า |
| 137. ย้อมแมวขาย | ตกแต่งของที่ไม่มีคุณภาพเพื่อหลอกขายว่ามีคุณภาพ |
| 138. ยื่นหมูยื่นแมว | แลกเปลี่ยนกันโดยต่างฝ่ายต่างให้และรับในเวลาเดียวกัน |
| 139. รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง | ทำผิดเองแต่ไม่ยอมรับ กลับไปโทษสิ่งอื่น |
| 140. ริ้นไม่ไต่ ไรไม่ตอม | ได้รับการทะนุถนอมดูแลอย่างดีมาก |
| 141. รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี | รักลูกต้องอบรมสั่งสอน ถ้าทำผิดก็ต้องลงโทษบ้าง |
| 142. รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง | รู้จักเอาตัวรอดต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ |
| 143. ล้วงคองูเห่า | กล้าทำสิ่งที่เสี่ยงภัยกับผู้ที่มีอำนาจมากกว่า |
| 144. ลางเนื้อชอบลางยา | ของสิ่งเดียวกัน คนหนึ่งอาจชอบ แต่อีกคนอาจไม่ชอบ |
| 145. ลิงหลอกเจ้า | เด็กที่ซุกซนทำตัวเรียบร้อยเฉพาะเมื่ออยู่ต่อหน้าผู้ใหญ่ |
| 146. ลูกไก่ในกำมือ | ผู้ที่ตกอยู่ภายใต้อำนาจ จะจัดการอย่างไรก็ได้ |
| 147. ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น | ลูกย่อมมีนิสัยหรือพฤติกรรมคล้ายคลึงกับพ่อแม่ |
| 148. ลูบหน้าปะจมูก | จะทำอะไรเด็ดขาดก็ทำไม่ได้ เพราะเกรงใจผู้ที่เกี่ยวข้อง |
| 149. วัวลืมตีน | คนที่ได้ดีแล้วลืมกำพืดตนเอง |
| 150. วัวหายล้อมคอก | ของหายหรือเกิดเรื่องแล้วจึงค่อยหาทางป้องกัน |
| 151. ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง | ตำหนิผู้อื่นเรื่องใด แต่ตนเองกลับทำเรื่องนั้นเสียเอง |
| 152. ศรศิลป์ไม่กินกัน | ไม่ถูกชะตากัน อยู่ด้วยกันไม่ได้ |
| 153. สร้างวิมานในอากาศ | ใฝ่ฝันในสิ่งที่เกินความจริง หรือเป็นไปได้ยาก |
| 154. สวยแต่รูป จูบไม่หอม | รูปร่างหน้าตาดี แต่ความประพฤติหรือนิสัยไม่ดี |
| 155. สองฝักสองฝ่าย | ไม่แน่นอนว่าเข้าข้างไหน ทำตัวเข้ากับทั้งสองฝ่าย |
| 156. สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ | ความสุขหรือความทุกข์อยู่ที่ใจเราเอง |
| 157. สิ้นไร้ไม้ตอก | ยากจนข้นแค้น ไม่มีทรัพย์สินติดตัว |
| 158. สิบแปดมงกุฎ | พวกมิจฉาชีพ คนโกง (เดิมหมายถึงวานร 18 ตนในรามเกียรติ์) |
| 159. เส้นผมบังภูเขา | เรื่องง่าย ๆ แต่คิดไม่ออกเพราะมีอะไรมาบังความคิดอยู่ |
| 160. เสี้ยมเขาควายให้ชนกัน | ยุยงให้คนสองฝ่ายทะเลาะกัน |
| 161. หงิม ๆ หยิบชิ้นปลามัน | บุคลิกเรียบร้อยแต่คว้าผลประโยชน์ไปครองก่อนใคร |
| 162. หญ้าปากคอก | เรื่องง่าย ๆ ที่คนมักมองข้ามไป |
| 163. หนังหน้าไฟ | ผู้ที่ต้องรับหน้าหรือรับความเดือดร้อนก่อนผู้อื่น |
| 164. หน้าไหว้หลังหลอก | ต่อหน้าทำความเคารพหรือดีด้วย แต่ลับหลังก็นินทาหรือทำร้าย |
| 165. หนีเสือปะจระเข้ | หนีภัยอย่างหนึ่งแล้วไปเจออีกภัยหนึ่งที่ร้ายพอกัน |
| 166. หมูในอวย | สิ่งที่อยู่ในกำมือ จะเอาเมื่อไหร่ก็ได้ง่าย ๆ |
| 167. หมาเห่าใบตองแห้ง | คนชอบคุยโวแต่ไม่กล้าทำจริง |
| 168. หว่านพืชหวังผล | ทำสิ่งใดก็ย่อมหวังได้รับผลประโยชน์ตอบแทนจากสิ่งนั้น |
| 169. หวานเป็นลม ขมเป็นยา | คำชมมักทำให้เหลิง คำติมักเป็นข้อคิดให้ปรับปรุง (หรือยาสมุนไพร) |
| 170. หักด้ามพร้าด้วยเข่า | ใช้อำนาจบังคับรุนแรงเพื่อให้สำเร็จ มักเกิดผลเสีย |
| 171. หัวมงกุฎท้ายมังกร | ไม่เข้ากัน พิกลพิการ (สร้างสิ่งต่าง ๆ ขัดแย้งกันเอง) |
| 172. หาเหาใส่หัว | รนหาเรื่องเดือดร้อนมาใส่ตัว |
| 173. เห็นกงจักรเป็นดอกบัว | เห็นสิ่งผิดเป็นชอบ เห็นความชั่วเป็นความดี |
| 174. เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง | ทำเลียนแบบคนใหญ่คนโตหรือคนรวย โดยไม่ดูเงินในกระเป๋าตนเอง |
| 175. เหยียบเรือสองแคม | ทำทีเข้าด้วยทั้งสองฝ่ายเพื่อผลประโยชน์ (คล้ายนกสองหัว) |
| 176. เหนื่อยสายตัวแทบขาด | เหนื่อยมาก ทำงานหนักมาก |
| 177. เอาไม้ซีกไปงัดไม้ซุง | (ความหมายเดียวกับ ไม้ซีกงัดไม้ซุง - ข้อ 133) |
| 178. เอามือซุกหีบ | หาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัวโดยใช่เหตุ |
| 179. เอาหูไปนา เอาตาไปไร่ | แสร้งทำเป็นไม่รู้ไม่เห็นเพื่อให้เรื่องสงบ |
| 180. เอาใจเขามาใส่ใจเรา | รู้จักเห็นอกเห็นใจ นึกถึงความรู้สึกคนอื่น |
| 181. เอาน้ำลูบท้อง | อดทนยอมหิว (ในยามยากจน) |
| 182. เอาทองไปรู่กระเบื้อง | คนมีฐานะไปทะเลาะกับคนพาล มีแต่จะเสียศักดิ์ศรี |
| 183. เอาเนื้อหนูไปปะเนื้อช้าง | เอาของน้อยไปโปะของมาก ย่อมไม่เพียงพอ |
| 184. เอาพิมเสนไปแลกกับเกลือ | ลดตัวไปยุ่งกับสิ่งที่ต่ำกว่า ไม่คุ้มค่า |
| 185. เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน | สอนคนที่เขารู้ดีอยู่แล้ว |
| 186. โอกาสเป็นของคนกล้า | ความสำเร็จมักมากับคนที่กล้าเสี่ยงและลงมือทำ |
| 187. โอละพ่อ | กลับตาลปัตร สิ่งที่คิดไว้กลับกลายเป็นตรงกันข้าม |
| 188. อัฐยายซื้อขนมยาย | เอาทรัพย์สินของเขามาซื้อของให้เขาเอง (ไม่ต้องควักเนื้อ) |
| 189. อาบน้ำร้อนมาก่อน | เกิดก่อน จึงมีประสบการณ์มากกว่า |
| 190. อ้อยเข้าปากช้าง | ของที่ตกไปอยู่ในมือคนอื่นแล้ว เอาคืนยาก |
| 191. อ่านกิน | มองปราดเดียวก็รู้ความคิด หรือรู้ทัน |
| 192. อดเปรี้ยวไว้กินหวาน | อดทนลำบากในตอนนี้ เพื่อความสบายในวันหน้า |
| 193. อยากสูงให้เขย่ง อยากเก่งให้ขยัน | ความสำเร็จต้องแลกมาด้วยความพยายาม |
| 194. อย่าชิงสุกก่อนห่าม | อย่าทำอะไรที่ยังไม่ถึงเวลาอันสมควร (มักสอนเรื่องเพศ) |
| 195. อย่าถือคนบ้า อย่าว่าคนเมา | อย่าไปถือสาหาความกับคนที่ไม่มีสติ |
| 196. อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น | อาศัยบ้านใครอยู่ก็ควรทำประโยชน์ให้เขาบ้าง |
| 197. อยู่เย็นเป็นสุข | มีชีวิตที่สงบสุข ปราศจากโรคภัยและเรื่องร้อนใจ |
| 198. เอื้อมไม่ถึง | อยากได้ในสิ่งที่เกินกำลังความสามารถ |
| 199. แอบกินขโมยกิน | ลักลอบได้เสียกัน หรือทำอะไรลับหลังผู้อื่น |
| 200. ฮึกเหิมเกริมเกียรติ | ลำพองใจ ทระนงตัวจนเกินพอดี |
3. เทคนิคการจำสำนวนให้แม่น
การท่องจำอย่างเดียวอาจจะน่าเบื่อและลืมง่ายครับ ผมมีเคล็ดลับเล็ก ๆ น้อย ๆ มาฝาก:
- วาดภาพประกอบ: ลองวาดภาพการ์ตูนตลก ๆ จากสำนวน เช่น วาดคนขี่ช้างแล้วถือสวิงจับตั๊กแตน จะช่วยให้จำความหมาย "ลงทุนมากได้น้อย" ได้แม่นยำขึ้น
- แต่งประโยค: นำสำนวนมาแต่งเป็นเรื่องราวในชีวิตประจำวัน เช่น "วันนี้แม่บ่นฉันจน หูชา เพราะฉัน ผัดวันประกันพรุ่ง เรื่องการบ้าน"
- จับคู่ Flashcard: เขียนสำนวนไว้ด้านหน้า และความหมายไว้ด้านหลัง แล้วสลับกันทายกับเพื่อน
- ทำแบบทดสอบ Quiz: ตอบคำถามง่าย ๆ
หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับนักเรียนทุกคนนะครับ การเรียนภาษาไทยให้เก่ง ไม่ใช่แค่จำได้ แต่ต้องเข้าใจและนำไปใช้ให้ถูกกาลเทศะครับ หากใครต้องการฝึกฝนเพิ่มเติม ลองหยิบสำนวนวันละ 1 คำไปพูดคุยกับเพื่อน ๆ ดูนะครับ
ดาวน์โหลด PDF รวมสํานวนไทยยอดนิยม
สำหรับใครที่อยากได้สํานวนไทย ในรูปแบบไฟล์ PDF สามารถกดที่ปุ่มดาวน์โหลดได้เลย ฟรี ๆ
