สุภาษิต กับ คำพังเพย ต่างกันอย่างไร?

สุภาษิต จะเป็นคำกล่าวที่เน้นการสั่งสอน ให้คติเตือนใจโดยตรง เช่น ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ส่วน คำพังเพย จะเป็นคำกล่าวกลาง ๆ ที่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบ ไม่ได้สอนโดยตรง แต่ให้ข้อคิด เช่น ขี่ช้างจับตั๊กแตน ซึ่งเปรียบเทียบการลงทุนมากแต่ได้ผลน้อย

ทำไมเราจึงควรเรียนรู้สุภาษิตไทย?

การเรียนรู้สุภาษิตช่วยให้เราเข้าใจวัฒนธรรม ความคิด และภาษาไทยได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังให้ข้อคิด คติสอนใจที่สามารถนำไปปรับใช้เพื่อดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมครับ

เราจะนำสุภาษิตไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร?

เราสามารถนำสุภาษิตมาใช้ได้หลายทางครับ เช่น ใช้เป็นข้อคิดเตือนใจตนเองเวลาจะทำอะไร เช่น ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม เพื่อเตือนให้รอบคอบ หรือใช้ในการสนทนาเพื่อเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น

รวมสุภาษิตไทย หมวด ก-ฮ พร้อมความหมาย เข้าใจง่ายสำหรับนักเรียน

รวมสุภาษิตไทยครบถ้วนทุกหมวดหมู่ ก-ฮ พร้อมความหมายสำหรับนักเรียน — สุภาษิตไทย หมวด ก-ฮ: รวมสำนวนไทยพร้อมความหมาย

ภาษิตและคำพังเพยเป็นมรดกทางภาษาและวัฒนธรรมที่สำคัญของไทย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิต ความเชื่อ และค่านิยมของคนไทยในอดีต การเรียนรู้สุภาษิตเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเข้าใจภาษาไทยได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น แต่ยังให้ข้อคิดและคติสอนใจที่สามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้อีกด้วย

ในบทความนี้ ผมได้รวบรวมสุภาษิตไทยตามลำดับพยัญชนะ ก-ฮ มาไว้ในที่เดียว เพื่อให้นักเรียนสามารถค้นหาและศึกษาได้โดยง่าย หวังว่าจะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของทุกคนนะครับ

สุภาษิตไทย หมวด ก

#	สุภาษิต	ความหมาย
1	กรวดน้ำคว่ำขัน (คว่ำกะลา)	ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วยอีกต่อไป
2	กระต่ายตื่นตูม	คนที่ตื่นตกใจกับเรื่องเล็กน้อยโดยยังไม่ทันได้พิจารณาให้ถ่องแท้
3	กระต่ายหมายจันทร์	ผู้ชายที่หมายปองผู้หญิงที่สูงศักดิ์กว่าตนเองมาก
4	กบในกะลาครอบ	ผู้มีความรู้และประสบการณ์น้อย แต่สำคัญตนว่ารู้มาก
5	กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้	การทำงานที่มีความลังเลใจ ทำให้เมื่อได้อย่างหนึ่ง ก็ต้องเสียอีกอย่างหนึ่งไป
6	กินบนเรือน ขี้บนหลังคา	คนที่เนรคุณผู้มีพระคุณ
7	กินปูนร้อนท้อง	คนที่ทำความผิดไว้แล้วแสดงอาการพิรุธออกมาเอง
8	เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน	การเก็บออมเงินทีละเล็กละน้อย จนกลายเป็นเงินก้อนใหญ่ในที่สุด
9	ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง	ความสวยงามของคนเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่งให้ดูดีขึ้น
10	ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่	คนที่ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกันเป็นอย่างดี
11	แกว่งเท้าหาเสี้ยน	คนที่อยู่ดีไม่ว่าดี ไปหาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัวเอง

สุภาษิตไทย หมวด ข

#	สุภาษิต	ความหมาย
12	ขนมผสมน้ำยา	ทั้งสองฝ่ายมีดีพอ ๆ กัน ไม่มีใครดีไปกว่าใคร
13	ขว้างงูไม่พ้นคอ	ทำอะไรแล้วผลร้ายกลับมาสู่ตัวเอง
14	ขายผ้าเอาหน้ารอด	ยอมสละสิ่งสำคัญเพื่อรักษาชื่อเสียงของตนไว้
15	ขิงก็รา ข่าก็แรง	ต่างฝ่ายต่างอารมณ์ร้อน ไม่ยอมลดละให้กัน
16	ขี่ช้างจับตั๊กแตน	การลงทุนลงแรงไปมาก แต่ได้ผลตอบแทนกลับมาน้อยมาก ไม่คุ้มค่า
17	ขุดด้วยปาก ถากด้วยตา	แสดงอาการเหยียดหยามทั้งคำพูดและสายตา
18	เขียนเสือให้วัวกลัว	การทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อข่มขวัญอีกฝ่ายหนึ่ง
19	เข้าตามตรอก ออกตามประตู	การทำสิ่งใด ๆ ตามธรรมเนียมประเพณีที่ถูกต้อง
20	เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า	ให้มีความรอบคอบ ไม่ประมาท เตรียมตัวให้พร้อมอยู่เสมอ
21	เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม	การปรับตัวให้เข้ากับสังคมหรือสภาพแวดล้อมที่เราอาศัยอยู่
22	เข็นครกขึ้นภูเขา	การทำงานที่ยากลำบากเกินความสามารถของตน

สุภาษิตไทย หมวด ฃ

ปัจจุบันไม่ปรากฏสุภาษิตไทยที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ ฃ

สุภาษิตไทย หมวด ค

#	สุภาษิต	ความหมาย
23	คนดีผีคุ้ม	คนทำดีย่อมมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์คอยคุ้มครองให้ปลอดภัย
24	คนล้มอย่าข้าม	อย่าดูถูกหรือซ้ำเติมคนที่กำลังตกต่ำหรือพลาดพลั้ง
25	คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ	คนรักมีน้อย แต่คนเกลียดชังมีมากกว่า
26	คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ	การจะคบใครหรือเลือกซื้อสิ่งใด ควรพิจารณาให้รอบคอบเสียก่อน
27	คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล	การคบคนดีมีความรู้ย่อมนำพาสิ่งดี ๆ มาให้
28	ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอด	มีความรู้มากแต่ไม่สามารถนำความรู้นั้นมาใช้ให้เกิดประโยชน์กับตนเองได้
29	ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก	มีเรื่องเดือดร้อนเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในเวลาไล่เลี่ยกัน
30	คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก	ความอึดอัดใจนั้นทุกข์ทรมานยิ่งกว่าความลำบากกาย
31	คางคกขึ้นวอ	คนที่มีฐานะต่ำต้อย พอได้ดีแล้วก็มักจะแสดงกิริยาอวดดี ลืมตัว
32	คลื่นกระทบฝั่ง	เรื่องราวที่เกิดขึ้นแล้วก็เงียบหายไปเองในที่สุด
33	โคแก่ชอบกินหญ้าอ่อน	ชายสูงวัยที่ชอบผู้หญิงอายุน้อยกว่ามาก ๆ

สุภาษิตไทย หมวด ฅ

ปัจจุบันไม่ปรากฏสุภาษิตไทยที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ ฅ

สุภาษิตไทย หมวด ฆ

#	สุภาษิต	ความหมาย
34	ฆ้องดังหนวกหู	สิ่งที่ตรงเกินไป ชัดเจนเกินไป อาจไม่เป็นที่พอใจของคนทั่วไป
35	ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก	เมื่อจะทำการใหญ่ ไม่ควรตระหนี่ถี่เหนียวกับเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ
36	ฆ่าช้างเอางา	การทำลายสิ่งที่มีค่ามากเพื่อต้องการเพียงส่วนเล็กน้อยของสิ่งนั้น

สุภาษิตไทย หมวด ง

#	สุภาษิต	ความหมาย
37	งมเข็มในมหาสมุทร	การค้นหาสิ่งที่ยากจะหาได้ หรือทำสิ่งที่แทบจะไม่มีทางสำเร็จ
38	งูกินหาง	เรื่องราวที่เกี่ยวพันกันไปเป็นทอด ๆ ไม่สิ้นสุด
39	เงยหน้าอ้าปาก	มีฐานะความเป็นอยู่ดีขึ้นกว่าเดิม

สุภาษิตไทย หมวด จ

#	สุภาษิต	ความหมาย
40	จับปลาสองมือ	การทำสองสิ่งพร้อมกันในเวลาเดียวกัน อาจทำให้ล้มเหลวทั้งสองอย่าง
41	จับเสือมือเปล่า	การแสวงหาผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงทุนลงแรงอะไรเลย
42	จุดไต้ตำตอ	การพูดหรือทำสิ่งใด ๆ ที่บังเอิญไปกระทบใจเจ้าตัวโดยไม่รู้ตัว
43	เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด	คนที่ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง เร่ร่อนไปเรื่อย ๆ
44	ใจดีสู้เสือ	การทำใจให้กล้าเผชิญหน้ากับสิ่งที่น่ากลัว

สุภาษิตไทย หมวด ช

#	สุภาษิต	ความหมาย
45	ชักแม่น้ำทั้งห้า	การพูดจาหว่านล้อม ยกเหตุผลต่าง ๆ นานา เพื่อให้ได้ในสิ่งที่ต้องการ
46	ชั่วเจ็ดที ดีเจ็ดหน	ชีวิตคนเรามีทั้งช่วงที่ดีและช่วงที่ตกต่ำสลับกันไป
47	ชาติเสือต้องไว้ลาย ชาติชายต้องไว้ชื่อ	เกิดเป็นคนต้องรักษาเกียรติยศและชื่อเสียงของตนเอง
48	ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวปิดไม่มิด	ความผิดร้ายแรงที่ทำไว้ ย่อมไม่สามารถปิดบังได้
49	ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม	การทำงานอย่างรอบคอบ ค่อย ๆ คิดค่อย ๆ ทำ ย่อมได้ผลดีกว่าการรีบร้อน
50	ชุบมือเปิบ	การฉวยเอาผลประโยชน์จากคนอื่นโดยที่ตัวเองไม่ได้ลงทุนลงแรง

สุภาษิตไทย หมวด ซ

#	สุภาษิต	ความหมาย
51	ซื่อกินไม่หมด คดกินไม่นาน	ความซื่อสัตย์จะทำให้เจริญก้าวหน้าได้อย่างยั่งยืน ส่วนความคดโกงจะทำให้พบกับความพินาศในไม่ช้า

สุภาษิตไทย หมวด ด

#	สุภาษิต	ความหมาย
52	ดาบสองคม	สิ่งที่มีทั้งคุณและโทษในเวลาเดียวกัน
53	ดินพอกหางหมู	การปล่อยให้งานคั่งค้างสะสมไว้เรื่อย ๆ จนแก้ไขได้ยาก
54	ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่	การจะเลือกใครมาเป็นคู่ครอง ควรพิจารณาไปถึงวงศ์ตระกูลด้วย
55	เดินตามหลังผู้ใหญ่ หมาไม่กัด	การประพฤติตามอย่างผู้มีประสบการณ์ย่อมปลอดภัย
56	เด็ดบัวไม่ไว้ใย	การตัดความสัมพันธ์อย่างสิ้นเชิง ไม่เหลือเยื่อใยต่อกัน

สุภาษิตไทย หมวด ต

#	สุภาษิต	ความหมาย
57	ตบมือข้างเดียวไม่ดัง	เรื่องราวที่เกิดขึ้นย่อมต้องมีสาเหตุมาจากทั้งสองฝ่าย
58	ตักน้ำรดหัวตอ	แนะนำสั่งสอนเท่าไรก็ไม่ได้ผล
59	ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา	ให้รู้จักฐานะและเจียมตัว
60	ตาบอดได้แว่น	การได้สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ตนเอง
61	ตามใจปากมากหนี้	การใช้จ่ายตามใจตนเองจนเกินตัว ย่อมทำให้เป็นหนี้สิน
62	ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ	การลงทุนไปมากแต่ได้ผลตอบแทนน้อย ไม่คุ้มค่า
63	ติเรือทั้งโกลน	การตำหนิติเตียนสิ่งที่ยังทำไม่เสร็จ หรือยังไม่รู้ว่าผลจะเป็นอย่างไร
64	ตีงูให้หลังหัก	การจัดการกับศัตรูแต่ไม่เด็ดขาด ย่อมกลับมาเป็นภัยได้อีก
65	ตีวัวกระทบคราด	การโกรธคนหนึ่งแต่กลับไปทำร้ายอีกคนหนึ่งที่ไม่เกี่ยวข้อง
66	ต้นร้ายปลายดี	ตอนเริ่มต้นไม่ดี แต่ผลสุดท้ายกลับออกมาดี

สุภาษิตไทย หมวด ถ

#	สุภาษิต	ความหมาย
67	ถ่มน้ำลายรดฟ้า	การคิดร้ายหรือประทุษร้ายต่อผู้ที่มีอำนาจหรือคุณธรรมสูงกว่า ผลร้ายย่อมกลับมาสู่ตนเอง
68	ถอยหลังเข้าคลอง	การกลับไปสู่วิถีทางหรือความคิดที่ล้าสมัย ไม่เจริญก้าวหน้า
69	ถอดเขี้ยวถอดเล็บ	การละทิ้งพยศหรือความเก่งกาจลง ยอมอ่อนน้อมลง
70	ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น	ดูเหมือนจะรอบคอบแต่กลับประมาทในเรื่องที่สำคัญ

สุภาษิตไทย หมวด ท

#	สุภาษิต	ความหมาย
71	ทำคุณบูชาโทษ โปรดสัตว์ได้บาป	การทำความดีแต่กลับได้รับผลร้ายตอบแทน มักใช้กับคนที่ไม่รู้จักบุญคุณคน
72	ทำนาบนหลังคน	การหาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดหรือเบียดเบียนผู้อื่น
73	ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว	ผลของการกระทำย่อมเป็นไปตามการกระทำนั้น ๆ
74	ทองไม่รู้ร้อน	คนที่ไม่เดือดเนื้อร้อนใจกับเรื่องใด ๆ เลย
75	ท่าดีทีเหลว	มีท่าทางหรือเริ่มต้นดี แต่กลับทำไม่สำเร็จ

สุภาษิตไทย หมวด ธ

#	สุภาษิต	ความหมาย
76	ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม	ผู้ที่ประพฤติดี ย่อมได้รับความคุ้มครองให้รอดพ้นจากภัยอันตราย

สุภาษิตไทย หมวด น

#	สุภาษิต	ความหมาย
77	นายว่าขี้ข้าพลอย	ลูกน้องที่ผสมโรงพูดคล้อยตามเจ้านายไปในทางที่ไม่ถูกต้อง
78	น้ำขึ้นให้รีบตัก	เมื่อมีโอกาสดี ๆ เข้ามา ควรรีบคว้าไว้
79	น้ำซึมบ่อทราย	สิ่งที่ค่อย ๆ เกิดขึ้นหรือมีมาเรื่อย ๆ ไม่ขาดสาย
80	น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง	การพูดมาก แต่เนื้อหาสาระมีน้อย
81	น้ำท่วมปาก	พูดไม่ได้เพราะเกรงจะมีภัยแก่ตนหรือผู้อื่น
82	น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า	การพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน
83	น้ำลดตอผุด	เมื่อหมดอำนาจ ความชั่วที่เคยทำไว้ก็ปรากฏขึ้น
84	น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ	ฝ่ายข้างน้อยย่อมพ่ายแพ้ฝ่ายข้างมาก

สุภาษิตไทย หมวด บ

#	สุภาษิต	ความหมาย
85	บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น	การรู้จักผ่อนปรน ประนีประนอม เพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนใจกัน
86	เบี้ยน้อยหอยน้อย	มีเงินมีทองไม่มากนัก
87	บ้านเมืองมีขื่อมีแป	บ้านเมืองย่อมมีกฎหมายควบคุมให้เกิดความสงบเรียบร้อย
88	บุญทำกรรมแต่ง	สิ่งที่เกิดขึ้นกับชีวิตเป็นผลมาจากการกระทำในอดีต

สุภาษิตไทย หมวด ป

#	สุภาษิต	ความหมาย
89	ปลาข้องเดียวกัน	คนที่อยู่ในกลุ่มหรือพวกเดียวกัน เมื่อคนหนึ่งทำผิด ก็ทำให้คนอื่น ๆ เดือดร้อนไปด้วย
90	ปลาใหญ่กินปลาเล็ก	ผู้มีอำนาจหรือมีกำลังมากกว่า ย่อมข่มเหงผู้ที่อ่อนแอกว่า
91	ปลาหมอตายเพราะปาก	คนที่ได้รับอันตรายเพราะคำพูดของตนเอง
92	ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน	การจะทำอะไรให้ใคร ควรทำตามความต้องการของเจ้าตัว
93	ปากว่าตาขยิบ	การพูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง ไม่ตรงกับใจ
94	ปากหวานก้นเปรี้ยว	พูดจาดีแต่ในใจกลับคิดร้าย
95	ปิดทองหลังพระ	การทำความดีโดยไม่หวังผลตอบแทนหรือให้ใครเห็น

สุภาษิตไทย หมวด ผ

#	สุภาษิต	ความหมาย
96	ผักชีโรยหน้า	การทำความดีเพียงผิวเผิน หรือทำพอให้ดูดีเฉพาะหน้า
97	ผ้าขี้ริ้วห่อทอง	คนที่มีฐานะร่ำรวย แต่แต่งตัวซอมซ่อ
98	ผิดเป็นครู	ความผิดพลาดเป็นบทเรียนที่ทำให้เราฉลาดขึ้น
99	ผีซ้ำด้ำพลอย	การถูกซ้ำเติมเมื่อกำลังตกอยู่ในความลำบาก
100	ผู้ดีเดินตรอก ขี้ครอกเดินถนน	คนดีมีความสามารถมักถ่อมตน ส่วนคนที่ไม่ดีกลับชอบอวดตัว

สุภาษิตไทย หมวด ฝ

#	สุภาษิต	ความหมาย
101	ฝนทั่งให้เป็นเข็ม	ความพยายามอย่างยิ่งยวดในการทำสิ่งที่ยากให้สำเร็จ
102	ฝากปลาไว้กับแมว	การฝากสิ่งใดไว้กับคนที่ชอบสิ่งนั้น ย่อมอาจเกิดความเสียหายได้
103	ฝีในท้อง	ความลับหรือเรื่องไม่ดีภายในกลุ่มที่ยังไม่เปิดเผยออกมา

สุภาษิตไทย หมวด พ

#	สุภาษิต	ความหมาย
104	พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น	การพบเจอสิ่งที่ถูกใจเมื่อตนเองหมดความสามารถหรือโอกาสไปแล้ว
105	แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร	การยอมแพ้เพื่อยุติปัญหา ย่อมดีกว่าการเอาชนะที่ก่อให้เกิดเวรภัยต่อกัน
106	พุ่งหอกเข้ารก	การทำอะไรโดยไม่มีเป้าหมาย หรือเสี่ยงทำไปโดยไม่หวังผล
107	พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง	การนิ่งเงียบย่อมดีกว่าการพูดในสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์
108	พูดเป็นต่อยหอย	คนที่พูดเก่ง พูดได้ไม่หยุด

สุภาษิตไทย หมวด ฟ

#	สุภาษิต	ความหมาย
109	ฟังไม่ได้ศัพท์จับไปกระเดียด	การฟังเรื่องราวมาไม่ชัดเจน แล้วนำไปพูดต่อหรือตีความผิด ๆ

สุภาษิตไทย หมวด ภ

ปัจจุบันไม่ปรากฏสุภาษิตไทยที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ ภ ที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย

สุภาษิตไทย หมวด ม

#	สุภาษิต	ความหมาย
110	มะนาวไม่มีน้ำ	คนที่พูดจาห้วน ๆ ไม่มีหางเสียง ไม่ไพเราะ
111	มากหมอมากความ	เมื่อมีคนเข้ามาเกี่ยวข้องมาก ก็ยิ่งทำให้เกิดความวุ่นวายและล่าช้า
112	มือไม่พายเอาเท้าราน้ำ	คนที่ไม่ช่วยทำงานแล้วยังขัดขวางให้งานล่าช้าไปอีก
113	ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกโก่งหน้าไม้	การรีบร้อนทำอะไรไปก่อนโดยที่ยังไม่ถึงเวลาอันควร
114	ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก	การอบรมสั่งสอนเด็กย่อมทำได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่

สุภาษิตไทย หมวด ย

#	สุภาษิต	ความหมาย
115	ยกตนข่มท่าน	การพูดทับถมผู้อื่นและยกย่องตนเอง
116	ยื่นหมูยื่นแมว	การแลกเปลี่ยนสิ่งของกันโดยไม่มีฝ่ายใดได้เปรียบเสียเปรียบ
117	ยิงปืนนัดเดียวได้นกสองตัว	การลงทุนทำอะไรอย่างเดียวแต่ได้ผลประโยชน์ถึงสองอย่าง
118	ยืมจมูกคนอื่นหายใจ	การอาศัยความสามารถหรือพึ่งพาผู้อื่นอยู่เสมอ ไม่คิดจะทำด้วยตนเอง

สุภาษิตไทย หมวด ร

#	สุภาษิต	ความหมาย
119	รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา	คนที่ใฝ่ดีจะมีความสุขสบาย คนที่ใฝ่ชั่วจะได้รับความลำบาก
120	รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อ	หากต้องการคบหากันไปนาน ๆ ให้ตัดเรื่องบาดหมางใจทิ้งไป แต่ถ้าอยากคบกันสั้น ๆ ก็ให้ทะเลาะกันต่อไป
121	รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี	การอบรมสั่งสอนลูกหลาน บางครั้งต้องมีการลงโทษบ้างเพื่อให้หลาบจำ
122	รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม	การเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ไว้ไม่เสียหายอะไร มีแต่จะเป็นประโยชน์
123	เรือล่มเมื่อจอด	เรื่องราวที่มาล้มเหลวในตอนท้าย ทั้งที่น่าจะสำเร็จเรียบร้อยแล้ว
124	รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง	คนที่ทำผิดแล้วไม่ยอมรับผิด กลับไปโทษสิ่งอื่น

สุภาษิตไทย หมวด ล

#	สุภาษิต	ความหมาย
125	ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น	ลูกย่อมมีนิสัยหรือพฤติกรรมไม่ต่างจากพ่อแม่มากนัก
126	เลือกนักมักได้แร่	คนที่เลือกมากเกินไป มักจะได้สิ่งที่ไม่ดีหรือไม่ถูกใจในที่สุด
127	เล่นกับหมา หมาเลียปาก	การลดตัวลงไปคลุกคลีกับคนชั้นต่ำกว่า อาจถูกลามปามได้
128	โลภมากลาภหาย	ความโลภมากเกินไปอาจทำให้สูญเสียสิ่งที่ควรจะได้ไปทั้งหมด

สุภาษิตไทย หมวด ว

#	สุภาษิต	ความหมาย
129	วัวสันหลังหวะ	คนที่มีความผิดติดตัว มักจะหวาดระแวงอยู่เสมอ
130	วัวหายล้อมคอก	การคิดป้องกันเมื่อเกิดความเสียหายขึ้นแล้ว
131	ว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเอง	การตำหนิผู้อื่นในเรื่องใด แต่ตนเองกลับทำเรื่องนั้นเสียเอง
132	วานรได้แก้ว	ผู้ที่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งที่ตนได้มา

สุภาษิตไทย หมวด ส

#	สุภาษิต	ความหมาย
133	สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ	การสอนผู้ที่มีความรู้ความชำนาญในเรื่องนั้น ๆ อยู่แล้ว
134	สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น	การได้เห็นด้วยตนเองย่อมดีกว่าการฟังจากคำบอกเล่าของผู้อื่น
135	สี่ตีนยังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง	แม้แต่ผู้เชี่ยวชาญก็อาจทำผิดพลาดได้
136	เสน่ห์ปลายจวัก	เสน่ห์ของผู้หญิงที่เกิดจากฝีมือการทำอาหาร
137	เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย	การไม่ยอมเสียสละเพียงเล็กน้อย สุดท้ายต้องมาเสียสิ่งที่ใหญ่กว่า
138	เสือซ่อนเล็บ	ผู้ที่มีความเก่งกาจแต่ไม่แสดงออกมาให้ใครเห็น
139	เสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้	ผู้มีอำนาจหรือยิ่งใหญ่สองคนย่อมอยู่ร่วมกันไม่ได้
140	ใส่ตะกร้าล้างน้ำ	การทำให้เรื่องที่ไม่ดี ไม่เป็นมงคล หมดสิ้นไป (มักใช้กับการแต่งงาน)

สุภาษิตไทย หมวด ห

#	สุภาษิต	ความหมาย
141	หนีเสือปะจระเข้	การหนีจากอันตรายอย่างหนึ่ง แต่กลับไปเจออันตรายที่ร้ายแรงกว่า
142	หน้าเนื้อใจเสือ	คนที่ดูภายนอกเหมือนคนดี แต่ภายในกลับโหดเหี้ยม
143	หมาเห่าใบตองแห้ง	คนที่เก่งแต่พูด หรือชอบข่มขู่แต่ไม่กล้าทำจริง
144	หอกข้างแคร่	คนที่ใกล้ชิดที่อาจเป็นศัตรูและคอยทำร้ายเราได้ตลอดเวลา
145	หักด้ามพร้าด้วยเข่า	การใช้วิธีการที่รุนแรง เด็ดขาด เพื่อเอาชนะ
146	เห็นกงจักรเป็นดอกบัว	การเห็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง
147	เหยียบเรือสองแคม	การทำตัวเข้าด้วยทั้งสองฝ่าย โดยหวังผลประโยชน์เพื่อตนเอง

สุภาษิตไทย หมวด อ

#	สุภาษิต	ความหมาย
148	อดเปรี้ยวไว้กินหวาน	การอดทนรอคอยสิ่งที่ดีกว่าในอนาคต
149	อาบน้ำร้อนมาก่อน	ผู้ที่เกิดก่อนย่อมมีประสบการณ์ในชีวิตมากกว่า
150	เอาทองไปลู่กระเบื้อง	การยอมลดตัวลงไปทะเลาะกับคนชั้นต่ำ ย่อมมีแต่เสียกับเสีย
151	เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน	การแสดงความรู้กับผู้ที่รู้เรื่องนั้นดีกว่าตนเอง
152	เอาหูไปนา เอาตาไปไร่	การแสร้งทำเป็นไม่รู้ไม่เห็นกับเรื่องที่เกิดขึ้น
153	อ้อยเข้าปากช้าง	สิ่งที่ตกอยู่ในอำนาจของผู้อื่นแล้ว ยากที่จะได้กลับคืนมา
154	อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน จะจนใจเอง	ไม่ควรไว้วางใจใครมากจนเกินไป เพราะอาจนำความเดือดร้อนมาให้

สุภาษิตไทย หมวด ฮ

ปัจจุบันไม่ปรากฏสุภาษิตไทยที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ ฮ

การเรียนรู้สุภาษิตเหล่านี้เป็นเหมือนการเปิดหน้าต่างสู่ภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ ซึ่งไม่ว่าจะผ่านไปนานเท่าไร ข้อคิดที่ได้ก็ยังคงทันสมัยและนำมาใช้ได้เสมอ ผมหวังว่านักเรียนจะได้ทั้งความรู้และความสนุกสนานจากการศึกษาคำสุภาษิตไทยนะครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: สุภาษิต กับ คำพังเพย ต่างกันอย่างไร?: ตอบ: สุภาษิต จะเป็นคำกล่าวที่เน้นการสั่งสอน ให้คติเตือนใจโดยตรง เช่น "ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว" ส่วน คำพังเพย จะเป็นคำกล่าวกลาง ๆ ที่มีความหมายเชิงเปรียบเทียบ ไม่ได้สอนโดยตรง แต่ให้ข้อคิด เช่น "ขี่ช้างจับตั๊กแตน" ซึ่งเปรียบเทียบการลงทุนมากแต่ได้ผลน้อย
ถาม: ทำไมเราจึงควรเรียนรู้สุภาษิตไทย?: ตอบ: การเรียนรู้สุภาษิตช่วยให้เราเข้าใจวัฒนธรรม ความคิด และภาษาไทยได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังให้ข้อคิด คติสอนใจที่สามารถนำไปปรับใช้เพื่อดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมครับ
ถาม: เราจะนำสุภาษิตไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร?: ตอบ: เราสามารถนำสุภาษิตมาใช้ได้หลายทางครับ เช่น ใช้เป็นข้อคิดเตือนใจตนเองเวลาจะทำอะไร เช่น "ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม" เพื่อเตือนให้รอบคอบ หรือใช้ในการสนทนาเพื่อเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น