คลังคำศัพท์น่ารู้: รวม 50 คำไวพจน์ที่พบบ่อยในภาษาไทย
ภาษาไทยเป็นภาษาที่มีความลึกซึ้งและมีคลังคำศัพท์ที่หลากหลายเป็นอย่างยิ่ง หนึ่งในลักษณะเด่นที่น่าสนใจคือการมี "คำไวพจน์" ซึ่งเป็นกลุ่มคำที่แม้จะเขียนและอ่านต่างกัน แต่กลับมีความหมายเหมือนหรือใกล้เคียงกัน การทำความเข้าใจในเรื่องนี้ไม่เพียงแต่จะช่วยให้นักเรียนสับสนน้อยลง แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการยกระดับการใช้ภาษาให้มีความสละสลวยและหลากหลายมิติยิ่งขึ้น
ในบทความนี้ ผมได้รวบรวมคำไวพจน์ที่นักเรียนมักจะพบเจอในบทเรียน วรรณคดี หรือแม้แต่ในชีวิตประจำวัน มาให้ถึง 50 หมวดหมู่ โดยอ้างอิงจากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เพื่อให้เป็นข้อมูลที่ถูกต้องและนำไปใช้ได้จริง
ทำความเข้าใจ "คำไวพจน์" ให้ถ่องแท้
คำไวพจน์ มีความหมายโดยตรงว่า "คำพ้องความ" ซึ่งก็คือ คำที่แตกต่างกันในด้านการเขียนและการออกเสียง แต่มีความหมายเดียวกันนั่นเอง
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ได้ให้คำนิยามไว้ว่า “คำที่เขียนต่างกันแต่มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกันมาก เช่น มนุษย์ กับ คน, บ้าน กับ เรือน, รอ กับ คอย, ป่า กับ ดง”
ดังนั้น เพื่อให้เกิดความชัดเจน คำไวพจน์จะมุ่งเน้นที่ความหมายที่เหมือนกันเป็นหลัก ซึ่งจะแตกต่างจาก "คำพ้องรูป" (เขียนเหมือน แต่ความหมายต่าง) และ "คำพ้องเสียง" (ออกเสียงเหมือน แต่ความหมายต่าง) หากนักเรียนต้องการศึกษาเรื่องนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น สามารถเข้าไปอ่านบทความหลักของเราได้ที่ คำไวพจน์คืออะไร ครับ
ตารางสรุป 50 หมวดหมู่คำไวพจน์ที่ใช้บ่อย
เพื่อให้นักเรียนสามารถจดจำและนำไปใช้ได้สะดวก ผมได้จัดทำรายการคำไวพจน์ 50 หมวดหมู่ในรูปแบบตารางที่เข้าใจง่าย ดังนี้
| # | คำหลัก | ตัวอย่างคำไวพจน์ |
|---|---|---|
| 1 | กิน | รับประทาน, ฉัน, บริโภค, เสวย, เขมือบ |
| 2 | เกิด | กำเนิด, ชาตะ, ประสูติ, อุบัติ, สมภพ |
| 3 | โกรธ | กริ้ว, พิโรธ, โกธา, ฉุนเฉียว, ขัดเคือง |
| 4 | ควาย | กระบือ, กาสร, มหิงส์, ลุลาย |
| 5 | ควัน | ธุม, ธุมา, ธุมเกตุ, อัคนิวาหะ |
| 6 | ความตาย | มรณะ, มรณา, สิ้นชีพ, ดับ, วายชนม์, สวรรคต, พิราลัย |
| 7 | ใจ | หทัย, ฤทัย, กมล, มโน, ดวงแด, ฤดี |
| 8 | ฉลาด | ปรีชา, ปราดเปรื่อง, เฉลียว, เมธา, บัณฑิต |
| 9 | ช้าง | กุญชร, หัตถี, คช, ไอยรา, สาร |
| 10 | ดีใจ | เกษม, ปรีดา, เปรมปรีดิ์, ยินดี, โสมนัส |
| 11 | ดอกบัว | ปทุม, อุบล, บงกช, จงกล, นิลุบล, สัตตบงกช |
| 12 | ดอกไม้ | บุปผา, ผกา, มาลี, สุมาลี, บุษบา |
| 13 | ดาว | ดารา, ดาริกา, นักษัตร, ฤกษ์, ผกาย |
| 14 | เต่า | กัศยป, จริว, กระ, จะละเม็ด, จิตรจุล |
| 15 | ทองคำ | สุวรรณ, กนก, มาศ, อุไร, กาญจนา, เหม |
| 16 | ท้องฟ้า | นภา, เวหา, อัมพร, คคนานต์, ทิฆัมพร |
| 17 | เทวดา | เทพ, เทวา, อมร, สุร, นิรชรา |
| 18 | นคร/เมือง | ธานี, บุรี, กรุง, นคเรศ, พารา |
| 19 | นก | ปักษา, สกุณา, วิหค, ทิชากร, ปักษิณ |
| 20 | น้ำ | วารี, ชล, คงคา, ธารา, อุทก, สลิล |
| 21 | เงิน | หิรัญ, กษาปณ์, ปรัก, รัชตะ |
| 22 | บ้าน | เรือน, เคหะ, อาคาร, นิวาส, ที่พำนัก, คาม |
| 23 | ป่า | ไพร, พง, ดง, อรัญ, พนา, เถื่อน |
| 24 | ปลา | มัจฉา, มัสยา, มีน, ชลจร, วารีชาติ |
| 25 | ผู้ชาย | บุรุษ, ชาย, มาณพ, นร, ภาดา |
| 26 | ผู้หญิง | สตรี, นารี, กัลยา, กานดา, อนงค์, ยุพา |
| 27 | พูด | กล่าว, วจี, พจนา, เจรจา, ตรัส, ดำรัส |
| 28 | พระเจ้าแผ่นดิน | กษัตริย์, ราชา, ภูบดี, นฤบดี, บพิตร, ภูมินทร์ |
| 29 | พระจันทร์ | แข, ศศิ, บุหลัน, นิศากร, โสม, รัชนีกร |
| 30 | พระอาทิตย์ | ตะวัน, สุริยา, ทินกร, รวี, ภาณุ, อาภากร |
| 31 | พญานาค | นาคราช, ภุชงค์, อุรค, โภคี, นาคินทร์ |
| 32 | เพื่อน | มิตร, สหาย, เกลอ, สุหฤท |
| 33 | ไฟ | อัคคี, เพลิง, อัคนี, เดโช, ปราพก |
| 34 | ฝน | พิรุณ, พรรษา, วัสสะ, วรรษ, เผลียง |
| 35 | ภูเขา | บรรพต, สิงขร, คีรี, พนม, ไศล |
| 36 | ม้า | อัศว, อาชา, พาชี, สินธพ, ดุรงค์ |
| 37 | เมฆ | เมฆา, วลาหก, ปโยธร, อัมพุท, ชลธร |
| 38 | แม่น้ำ | นที, สินธุ์, ชลาลัย, ชลธี, สาคร |
| 39 | ยักษ์ | อสูร, รากษส, แทตย์, ทานพ, กุมภัณฑ์ |
| 40 | ร้องไห้ | กันแสง, ร่ำไห้, โศกา, พิลาป, กำสรวล |
| 41 | รัก | เสน่หา, สิเนหา, ปฏิพัทธ์, พิสมัย, อาลัย |
| 42 | ราชสีห์/สิงโต | ไกรสร, นฤเคนทร์, สีหราช, บรรลือ |
| 43 | ลม | วาโย, วายุ, พระพาย, มารุต |
| 44 | เล็ก | จุล, จิ๋ว, กระจิริด, ขนาดย่อม |
| 45 | ลิง | วานร, กระบี่, กบิล, พานร |
| 46 | สวยงาม | โสภา, วิไล, ไฉไล, ลาวัณย์, ประไพ, บรรจง |
| 47 | สงคราม | ศึก, รณ, ยุทธ์, สมรภูมิ, สงคราม |
| 48 | แสงสว่าง | รังสี, ประภา, รุจี, อาภา, โอภาส |
| 49 | ใหญ่ | มหึมา, มหันต์, ไพศาล, โอฬาร, พหล |
| 50 | แผ่นดิน | ปฐพี, ธรณี, พสุธา, ภูมิ, ภูวดล, เมธินี |
การหมั่นทบทวนและเรียนรู้คำศัพท์ภาษาไทย โดยเฉพาะคำไวพจน์เหล่านี้ จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่องานเขียนทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นเรียงความ, บทความ, นวนิยาย หรือบทกลอน เพราะช่วยให้ภาษามีความลื่นไหล งดงาม และแสดงถึงความเข้าใจในภาษาอย่างลึกซึ้ง นอกจากนี้ ในฐานะผู้อ่าน การรู้จักคำเหล่านี้จะช่วยให้เราเข้าถึงอรรถรสของเนื้อหาได้เต็มที่มากยิ่งขึ้นครับ