ประดิดประดอย กับ ประดิษฐ์ประดอย เขียนต่างกันอย่างไร? ใช้คำไหนถูก?

สวัสดีครับนักเรียนและผู้สนใจภาษาไทยทุก ๆ ท่าน วันนี้ผมจะมาอธิบายคำที่หลายคนอาจจะยังสับสนในการเลือกใช้ นั่นคือคำว่า ประดิดประดอย กับ ประดิษฐ์ประดอย ครับ เรามาดูกันครับว่าคำไหนคือคำที่ถูกต้อง และแต่ละคำมีความหมายอย่างไร

คำว่า "ประดิษฐ์" (มี ษ ฐ การันต์)

เริ่มจากคำว่า ประดิษฐ์ ก่อนนะครับ คำนี้เราจะเห็นว่ามีการสะกดที่ซับซ้อนกว่า คือมี ด เด็ก สระอิ ษ ฤๅษี ฐ ฐาน และมีทัณฑฆาต (การันต์) กำกับอยู่ด้านบน ฐ ฐาน ครับ

คำว่า "ประดิษฐ์" (อ่านว่า ปฺระ-ดิด) มีรากศัพท์มาจากคำในภาษาสันสกฤต คือ "ปฺรติษฺฐ" (อ่านว่า ปฺระ-ติด-สะ-ถะ) ซึ่งมีความหมายหลัก ๆ ดังนี้ครับ:

• การสร้างขึ้นใหม่ หรือ ทำให้เกิดขึ้นใหม่: เช่น พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นเป็นพระองค์แรก หรือ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงประดิษฐ์กังหันน้ำชัยพัฒนา สิ่งเหล่านี้คือการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ขึ้นมาครับ
• การทำขึ้นมาให้แตกต่างจากของเดิม: เช่น ดอกไม้ประดิษฐ์ (ดอกไม้ที่ทำขึ้นเลียนแบบธรรมชาติ) อักษรประดิษฐ์ (ตัวอักษรที่ออกแบบให้มีรูปร่างแปลกตา) หรือ ลายประดิษฐ์ (ลวดลายที่คิดค้นขึ้นใหม่)

จะเห็นได้ว่า คำว่า "ประดิษฐ์" นี้ จะเน้นไปที่การสร้าง การคิดค้น หรือการทำให้เกิดสิ่งใหม่ ๆ ขึ้นมาครับ

คำว่า "ประดิดประดอย" (ด เด็ก สะกด)

ทีนี้มาถึงคำว่า ประดิดประดอย (อ่านว่า ปฺระ-ดิด-ปฺระ-ดอย) ครับ จุดสำคัญของคำนี้คือ คำว่า "ดิด" ตัวแรก สะกดด้วย ด เด็ก สระอิ และ ด เด็ก เป็นตัวสะกด ครับ จะเห็นว่าไม่มี ษ ฤๅษี ฐ ฐาน และการันต์ เหมือนคำว่า "ประดิษฐ์"

คำว่า "ประดิดประดอย" เป็นคำกริยา มีความหมายว่า บรรจงทำให้งดงามและมีความละเอียดลออยิ่งขึ้น หรือตั้งใจทำอย่างประณีตสวยงามครับ เป็นการเพิ่มความสวยงาม ความละเอียดให้กับสิ่งที่มีอยู่แล้ว หรือสิ่งที่กำลังทำอยู่

ตัวอย่างการใช้ เช่น:

• คุณแม่กำลังนั่งประดิดประดอยพวงมาลัยอย่างตั้งใจ เพื่อนำไปไหว้พระ
• น้องสาวช่วยกันประดิดประดอยตกแต่งหน้าเค้กวันเกิดให้คุณพ่อ
• ช่างฝีมือประดิดประดอยลวดลายบนเครื่องเงินอย่างสวยงาม

ในกรณีเหล่านี้ คำว่า "ประดิดประดอย" สื่อถึงความใส่ใจในรายละเอียด การทำให้สวยงามมากขึ้นครับ

สรุป: "ประดิดประดอย" คือคำที่ถูกต้องในการสื่อถึงความบรรจง

จากที่ผมอธิบายมาทั้งหมด จะเห็นได้ว่า เมื่อเราต้องการสื่อถึงการกระทำที่เน้นความบรรจง ความตั้งใจในการทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งสวยงาม ประณีต และละเอียดลออมากขึ้น เราต้องใช้คำว่า "ประดิดประดอย" (ที่สะกดด้วย ด เด็ก) ครับ

การเขียนว่า "ประดิษฐ์ประดอย" (โดยใช้ "ประดิษฐ์" ที่มี ษ ฐ การันต์) จึงเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง เพราะความหมายของ "ประดิษฐ์" คือการสร้างสิ่งใหม่ ไม่ใช่การตกแต่งหรือทำให้งดงามยิ่งขึ้น เมื่อนำมารวมกับคำว่า "ประดอย" ซึ่งเสริมความหมายด้านความละเอียดอ่อน จึงทำให้ความหมายไม่สอดคล้องกันตามหลักการใช้คำครับ

ดังนั้น ขอให้นักเรียนและทุก ๆ ท่านจำไว้ว่า คำที่ถูกต้องคือ "ประดิดประดอย" นะครับ เวลาที่เราจะพูดถึงการตกแต่ง การทำให้สวยงามอย่างละเอียดลออ ให้ใช้คำนี้ครับ

ผมหวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์และช่วยให้ทุก ๆ ท่านใช้ภาษาไทยได้ถูกต้องมากยิ่งขึ้นนะครับ หากมีคำถามหรือข้อสงสัยเกี่ยวกับภาษาไทย สามารถสอบถามเข้ามาได้เสมอครับ