ปวช. ปวส. ย่อมาจากอะไร? เจาะลึกวุฒิ ปวส. สำหรับผู้เรียนต่อและผู้ปกครอง
บทความนี้ผมตั้งใจเขียนขึ้นเพื่อผู้ที่กำลัง ตัดสินใจเรื่องอนาคตการศึกษา โดยเฉพาะผู้ที่จบหรือกำลังจะจบ ปวช. และผู้ปกครองที่กำลังพิจารณาว่าควรสนับสนุนให้บุตรหลานเรียนต่อในระดับใด การเลือกเรียน ปวส. ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่กำหนดทั้งอาชีพ รายได้ และโอกาสในระยะยาว
ปวส. ย่อมาจากอะไร?
ปวส. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง เป็นวุฒิการศึกษาสายอาชีวศึกษาระดับสูงกว่าปวช. มีเป้าหมายเพื่อสร้างบุคลากรระดับ ช่างเทคนิค หรือ ผู้ปฏิบัติงานเฉพาะทาง ที่สามารถทำงานได้จริงในสถานประกอบการ
วุฒิ ปวส. มีสถานะ เทียบเท่าระดับอนุปริญญา และได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในตลาดแรงงานไทย
ปวส คืออะไร? ต่างจากการเรียนต่อแบบอื่นอย่างไร
ปวส. ไม่ใช่แค่ “เรียนต่ออีก 2 ปี” แต่เป็นการ ยกระดับจากผู้ปฏิบัติงานทั่วไป ไปสู่ผู้ที่มีความรู้เชิงเทคนิค สามารถอ่านแบบ วางแผนงาน ควบคุมงาน และแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้
เมื่อเทียบกับการเรียน มหาวิทยาลัยสายสามัญ ปวส. จะ
- เรียนรู้จากสถานการณ์จริงมากกว่า
- มีการฝึกงานหรือทวิภาคีร่วมกับสถานประกอบการ
- จบแล้วสามารถทำงานได้ทันทีโดยไม่ต้องรอประสบการณ์นาน
วุฒิ ปวส คืออะไรในมุมของตลาดแรงงาน
ในมุมของผู้ประกอบการ วุฒิ ปวส. หมายถึงบุคลากรที่
- ทำงานหน้างานได้จริง ไม่ต้องสอนตั้งแต่พื้นฐาน
- มีวินัยในการทำงานจากการฝึกปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง
- สามารถเติบโตเป็นหัวหน้าช่าง หรือหัวหน้าทีมในอนาคต
หลายตำแหน่งงานระบุชัดเจนว่า รับวุฒิ ปวส. และให้ค่าตอบแทนสูงกว่าวุฒิ ปวช.
ปวส. ย่อมาจาก ภาษาอังกฤษ เขียนอย่างไร?
การเขียนวุฒิ ปวส. ในภาษาอังกฤษที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่
- Higher Vocational Certificate (HVC)
- Diploma in Vocational Education
ในเอกสารราชการหรือการสมัครงานต่างประเทศ แนะนำให้ตรวจสอบรูปแบบที่หน่วยงานปลายทางกำหนด
ปวช กับ ปวส: จุดตัดสินใจสำคัญ
| ประเด็น | ปวช. | ปวส. |
|---|---|---|
| บทบาท | พื้นฐานวิชาชีพ | ผู้เชี่ยวชาญระดับเทคนิค |
| โอกาสเติบโต | จำกัดกว่า | กว้างและชัดเจน |
| รายได้เริ่มต้น | ต่ำกว่า | สูงกว่า |
| การเรียนต่อ | ต่อ ปวส. | ต่อปริญญาตรีได้ |
แง่คิดสำคัญก่อนตัดสินใจเรียน ปวส.
- อย่าถามแค่ว่าเรียนอะไร แต่ให้ถามว่า “เรียนแล้วทำงานอะไรได้”
- ดูสถานประกอบการคู่สัญญา ของวิทยาลัยนั้น ๆ
- ถามอัตราการมีงานทำของศิษย์เก่า
- พิจารณาความพร้อมของผู้เรียน ทั้งวินัยและความรับผิดชอบ
ตัวอย่างสถานศึกษาสายอาชีวะที่เป็นที่รู้จัก
- วิทยาลัยเทคนิคกรุงเทพ
- วิทยาลัยเทคนิคพระนคร
- วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี
- วิทยาลัยอาชีวศึกษานครราชสีมา
- วิทยาลัยเทคนิคเชียงใหม่
หมายเหตุ: ผู้ปกครองควรตรวจสอบสาขาที่เปิดสอนและระบบทวิภาคีของแต่ละแห่งเพิ่มเติม
สรุปแล้ว ปวส. ไม่ใช่ทางเลือกสำรอง แต่เป็น เส้นทางหลักของอาชีพสายเทคนิค หากเลือกสาขาและสถานศึกษาอย่างเหมาะสม จะเป็นรากฐานที่มั่นคงให้ทั้งอาชีพและชีวิตในระยะยาวครับ
ปวช คืออะไร? จุดเริ่มต้นของสายอาชีพที่สำคัญ
ปวช. หรือ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ คือวุฒิการศึกษาสายอาชีพระดับต้น สำหรับผู้ที่สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (ม.3) โดยใช้เวลาเรียนประมาณ 3 ปี มีสถานะ เทียบเท่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.6)
หัวใจของการเรียน ปวช. คือการ “ค้นหาความถนัดของตัวเอง” ผ่านการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ นักเรียนจะได้สัมผัสงานจริงในสาขาที่เลือกตั้งแต่อายุยังน้อย ซึ่งแตกต่างจากสายสามัญที่เน้นวิชาการเป็นหลัก
บทบาทของ ปวช ในเส้นทางการศึกษา
- เป็นพื้นฐานทักษะวิชาชีพก่อนเข้าสู่ระดับ ปวส
- ช่วยให้นักเรียนรู้จักลักษณะงานจริงของอาชีพนั้น ๆ
- ฝึกวินัย ความรับผิดชอบ และการทำงานเป็นระบบ
แม้ว่าผู้จบ ปวช. จะสามารถเข้าสู่ตลาดแรงงานได้ แต่ในทางปฏิบัติ ตำแหน่งงานและโอกาสเติบโตมักยังจำกัดเมื่อเทียบกับผู้ที่มีวุฒิสูงกว่า
เหตุผลที่ ปวช ควรถูกมองเป็น “ทางผ่าน” สู่ ปวส
- ความรู้ในระดับ ปวช ยังเป็นระดับพื้นฐาน
- หลายตำแหน่งงานต้องการวุฒิอย่างน้อย ปวส
- การต่อ ปวส จะช่วยเพิ่มรายได้และความก้าวหน้าในสายอาชีพ
ด้วยเหตุนี้ แนวคิดที่เหมาะสมสำหรับผู้เรียนและผู้ปกครอง คือการมองว่า ปวช เป็นฐานราก และ ปวส คือการยกระดับความสามารถ เพื่อสร้างโอกาสในระยะยาว
สำหรับผู้อ่านที่ต้องการทำความเข้าใจระดับ ปวช อย่างละเอียด สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ บทความอธิบาย ปวช ฉบับละเอียด
กราฟเส้นทางการเรียน ปวช → ปวส → ปริญญาตรี
เส้นทางการเรียนสายอาชีวศึกษาไม่ได้จบแค่ระดับเดียว แต่สามารถวางแผนต่อเนื่องไปจนถึงระดับปริญญาตรีได้ หากเลือกสาขาและจังหวะเวลาอย่างเหมาะสม กราฟด้านล่างจะแสดงภาพรวมของเส้นทางการเรียนที่พบบ่อยและเป็นระบบที่สุด
| ช่วงการศึกษา | วุฒิที่ได้รับ | เป้าหมายหลัก | ทางเลือกหลังจบ |
|---|---|---|---|
| หลังจบ ม.3 | ปวช. ประกาศนียบัตรวิชาชีพ |
สร้างพื้นฐานทักษะวิชาชีพ ค้นหาความถนัด |
|
| ↓ | ต่อยอดความรู้และทักษะ | ||
| หลังจบ ปวช | ปวส. ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง |
พัฒนาความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง เตรียมเป็นช่างเทคนิค |
|
| ↓ | ยกระดับสายอาชีพ | ||
| หลังจบ ปวส | ปริญญาตรี (สายเทคโนโลยี / สายวิชาชีพ) |
เพิ่มตำแหน่งและความก้าวหน้า สู่ระดับวิศวกรหรือผู้จัดการ |
|
อ่านกราฟนี้อย่างไรให้ตัดสินใจง่ายขึ้น
- ปวช คือช่วง “ทดลองและวางรากฐาน”
- ปวส คือช่วง “สร้างความเชี่ยวชาญและรายได้”
- ปริญญาตรี คือช่วง “ขยายตำแหน่งและโอกาสระยะยาว”
หากเป้าหมายคือการมีอาชีพมั่นคงและเติบโตได้จริง เส้นทาง ปวช → ปวส → ปริญญาตรี ถือเป็นเส้นทางที่สมดุลทั้งด้านเวลา ค่าใช้จ่าย และโอกาสในการทำงาน
สำหรับผู้ที่กำลังเริ่มต้น สามารถศึกษารายละเอียดระดับแรกได้ที่ บทความอธิบาย ปวช ฉบับละเอียด
ตัวย่อและชื่อเต็มของวุฒิการศึกษาไทย
- ประกาศนียบัตร ป. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรปฐมศึกษา (ป.1-6)
- ประกาศนียบัตร ม. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรมัธยมศึกษา (ม.1-6)
- ปวช. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิชาชีพ สาขา ....
- ปวส. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง สาขา ....
- ป.วิทยาศาสตร์ ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิทยาศาสตร์
- ป.ศิลปศาสตร์ ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรศิลปศาสตร์
- พณ.บ. ย่อมาจาก พาณิชยศาสตรบัณฑิต
- พณ.ม. ย่อมาจาก พาณิชยศาสตรมหาบัณฑิต
- กศ.บ. ย่อมาจาก การศึกษาบัณฑิต
- กษ.บ. ย่อมาจาก เกษตรศาสตรบัณฑิต
- ค.บ. ย่อมาจาก ครุศาสตรบัณฑิต
- ค.บ. (พยาบาลศึกษา) ย่อมาจาก ครุศาสตรบัณฑิต (พยาบาลศึกษา)
- ค.อ.บ. ย่อมาจาก ครุศาสตร์อุตสาหกรรมบัณฑิต
- คศ.บ. ย่อมาจาก คหกรรมศาสตรบัณฑิต
- ท.บ. ย่อมาจาก ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต
- ทษ.บ. ย่อมาจาก เทคโนโลยีการเกษตรบัณฑิต
- ทล.บ. ย่อมาจาก เทคโนโลยีบัณฑิต (เทคโนโลยีสารสนเทศธุรกิจ)
- น.บ. ย่อมาจาก นิติศาสตรบัณฑิต
- นศ.บ. ย่อมาจาก นิเทศศาสตรบัณฑิต
- บธ.บ. ย่อมาจาก บริหารธุรกิจบัณฑิต
- บช.บ. ย่อมาจาก บัญชีบัณฑิต
- ป.พ.ส. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิชาพยาบาลศาสตร์และผดุงครรภ์ชั้นสูง
- ป.พย. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรวิชาพยาบาลศาสตร์
- ปท.ส. ย่อมาจาก ประกาศนียบัตรครูเทคนิคขั้นสูง
- พย.บ. ย่อมาจาก พยาบาลศาสตรบัณฑิต
- พ.บ. ย่อมาจาก แพทยศาสตรบัณฑิต
- พธ.บ. ย่อมาจาก พุทธศาสตรบัณฑิต
- ภ.สถ.บ. ย่อมาจาก ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต
- ภ.บ. ย่อมาจาก เภสัชศาสตรบัณฑิต
- รป.บ. ย่อมาจาก รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต
- ร.บ. ย่อมาจาก รัฐศาสตรบัณฑิต
- ว.บ. ย่อมาจาก วารสารศาสตรบัณฑิต
- วท.บ. ย่อมาจาก วิทยาศาสตรบัณฑิต
- วท.บ.(พยาบาลสาธารณสุข) ย่อมาจาก วิทยาศาสตรบัณฑิต (พยาบาลสาธารณสุข)
- วท.บ.(พยาบาลและผดุงครรภ์) ย่อมาจาก วิทยาศาสตรบัณฑิต (พยาบาลและผดุงครรภ์)
- วศ.บ. ย่อมาจาก วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต
- ศน.บ. ย่อมาจาก ศาสนศาสตรบัณฑิต
- ศป.บ. ย่อมาจาก ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต
- ศ.บ. ย่อมาจาก ศิลปบัณฑิต
- ศศ.บ. ย่อมาจาก ศิลปศาสตรบัณฑิต
- ศศ.บ.(พยาลบาล) ย่อมาจาก ศิลปศาสตรบัณฑิต (พยาบาล)
- ศศ.บ.(รัฐศาสตร์) ย่อมาจาก ศิลปศาสตรบัณฑิต (รัฐศาสตร์)
- ศษ.บ. ย่อมาจาก ศึกษาศาสตรบัณฑิต
- ศ.บ. ย่อมาจาก เศรษฐศาสตรบัณฑิต
- ส.ส.บ. ย่อมาจาก ส่งเสริมการเกษตรและสหกรณ์บัณฑิต
- สถ.บ. ย่อมาจาก สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต
- สต.บ. ย่อมาจาก สถิติศาสตรบัณฑิต
- สม.บ. ย่อมาจาก สังคมวิทยาและมานุษยวิทยาบัณฑิต
- สส.บ. ย่อมาจาก สังคมสงเคราะห์ศาสตรบัณฑิต
- สพ.บ. ย่อมาจาก สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต
- ส.บ. ย่อมาจาก สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต
- อ.บ. ย่อมาจาก อักษรศาสตรบัณฑิต
- อส.บ. ย่อมาจาก อุตสาหกรรมศาสตรบัณฑิต
- ออ.บ. ย่อมาจาก การออกแบบอุตสาหกรรมบัณฑิต
เมื่อต่อท้ายด้วย ม. แทน บ. ย่อมาจาก มหาบัณฑิต เช่น กศ.ม. ย่อมาจาก การศึกษามหาบัณฑิต
เมื่อต่อท้ายด้วย ด. แทน บ. ย่อมาจาก ดุษฎีบัณฑิต เช่น กศ.ด. ย่อมาจาก การศึกษาดุษฎีบัณฑิต
เป็นอย่างไรบ้างกับตัวย่อวุฒิการศึกษาไทยที่ได้รวบรวมมาในวันนี้ หวังว่าจะทำให้หลาย ๆ คน จดจำและเข้าใจในตัวย่อเหล่านี้มากขึ้นเมื่อต้องพบเจอ แม้ว่าจะเป็นเรื่องใกล้ตัวแต่หลายคนกลับมองข้ามและไม่รู้ว่าย่อมาจากอะไร ถ้าหากเรารู้ก็จะทำให้การใช้คำและภาษาได้กว้างขวางขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่กำลังเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรี ควรรู้ไว้ว่าคณะสาขาที่เรากำลังจะเข้าไปเรียนนั้นจบมาแล้วจะได้วุฒิอะไร
